Limburg

Limburgse draden uit het koloniale verleden

Het wandkleed Limburg – doe mee!

Limburg krijgt een eigen wandkleed binnen het landelijke project Draden van ons Nederlandse slavernijverleden. Een groot, gezamenlijk textielwerk waarin verhalen uit de provincie samenkomen—over verleden, verbinding en de sporen die nog altijd zichtbaar zijn in het heden.

Dit wandkleed maken we niet alleen vóór Limburg, maar vooral mét Limburg. Daarom nodigen we inwoners uit om mee te werken aan de vervaardiging. Iedereen kan meedoen: je hoeft geen ervaring te hebben, alleen nieuwsgierigheid en zin om samen iets bijzonders te maken.

Bijzonder aan het Limburgse wandkleed is dat we werken met circulair textiel. Stoffen en materialen die eerder een andere bestemming hadden, krijgen een nieuw leven en worden onderdeel van een gezamenlijk project met betekenis. Zo ontstaat iets dat niet alleen mooi is om te zien, maar ook een verhaal draagt van hergebruik, zorg en aandacht.

Waar kun je aansluiten?
Je kunt op meerdere plekken in Limburg meedoen. We werken op verschillende locaties in: Horst, Maastricht, Steyl, Roermond, Venlo, Weert.

Kom alleen, of neem iemand mee. Sluit aan voor één keer of kom vaker terug. Je werkt mee aan een onderdeel van het wandkleed en wordt onderdeel van een groter geheel: een provinciebreed maakproces waarin ontmoeting centraal staat.

Doe mee, maak mee, en laat Limburg meewerken aan dit gezamenlijke verhaal.

Meld je alvast aan!

Download de folder editie Limburg

Waar gaat het over?

Historisch onderzoek als basis voor het ontwerp
In augustus 2025 is historica Diana Miryong Natermann (Universiteit Utrecht) in samenwerking met Christian Ernsten (Universiteit Maastricht) een onderzoek gestart naar het slavernijverleden van de provincie Limburg. De financiering van het historische onderzoek in Limburg is mogelijk gemaakt dankzij de ondersteuning van het Universiteitsfonds Limburg SWOL. Op basis van de historische inzichten die het onderzoek aan het licht bracht, maakt kunstenaar Quinn Zeljak in de komende periode het ontwerp voor het wandkleed editie Limburg, in opdracht van Stichting Villa Maecenatis.

Limburg en het Nederlandse slavernijverleden
Het onderzoek van Natermann en Ernsten biedt voor het eerst inzicht in mogelijke en tot dusver onderbelichte verbanden tussen Limburg en de Nederlandse slavernijgeschiedenis. Daarmee sluit Limburg aan bij andere Nederlandse provincies die de afgelopen jaren hun betrokkenheid bij het slavernijverleden hebben onderzocht. Waar lange tijd werd aangenomen dat vooral het westen van Nederland een centrale rol speelde in dit verleden, tonen de eerste bevindingen aan dat ook in de zuidelijke provincie sporen van deze beladen geschiedenis terug te vinden zijn.

Quinn Zeljak (1998, Venlo) is kunstenaar, schrijver en onderzoeker. In haar werk verkent zij de kruising tussen textiel, taal en haar voortdurend veranderende lichaam. Zeljak studeerde in 2020 af aan de Maastricht Academy of Fine Arts and Design (MAFAD) en ontwikkelde sindsdien een praktijk waarin persoonlijke ervaring, digitaal beeldmateriaal en kritisch onderzoek samenkomen.

Haar beeldarchief — bestaande uit alledaagse digitale vondsten zoals spamadvertenties, yogatutorials en stockfoto’s van mensen met rugpijn — vormt een belangrijke bron voor haar werk. Deze beelden onthullen subtiele maar hardnekkige aannames over hoe we onze lichamen online presenteren: er lijkt altijd iets te mankeren, en er is altijd een oplossing te koop.

Tijdens haar masteropleiding aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag verdiepte Zeljak zich verder in de relatie tussen kunst en handicap. Geïnspireerd door haar eigen ervaringen met chronische ziekte en pijn stelt zij vragen over productiviteit, vooruitgang en wat lichamen “horen te zijn”. Vanuit een sociaal, eerder dan medisch perspectief onderzoekt zij hoe het lichaam zich verhoudt tot de omgeving die het vormt — en gevormd wordt door.

Voor het project Draden van Ons Nederlandse Slavernijverleden wil Zeljak haar kennis van textiel inzetten voor onderzoek naar het Limburgse slavernijverleden. In samenwerking met de Universiteit Maastricht zal zij dit onderzoek vertalen naar een grootschalig wandkleed, waaraan inwoners uit de hele provincie kunnen bijdragen.

In het kader van haar ontwerpopdracht heeft Quinn Zeljak rapper Cetje (Cedric Kenti) gevraagd een tekst te schrijven, die wordt opgenomen in het ontwerp.

Dit wandkleed vertelt het gecompliceerde verhaal van een provincie die eigenlijk nog helemaal niet zo lang bestaat. Het verhaal van het Nederlandse slavernijverleden is veelal het verhaal van de Nederlandse Republiek, de WIC en VOC. Tijdens de oprichting van de Republiek in 1588 hoorde Limburg hier nog helemaal niet bij. Grote delen van wat wij nu Limburg noemen hoorde bij het Spaanse, het Duitse of zelfs het Oostenrijkse rijk. Er werd veel oorlog gevoerd en steden veranderden vaak van gebied. Daarnaast was Limburg destijds voornamelijk Katholiek, in tegenstelling tot de protestantse Republiek.

Wanneer wij het hebben over het Nederlandse slavernijverleden valt Limburg dus vaak buiten de randen van het plaatje. Dit is echter niet omdat Limburg geen slavernijverleden heeft en ik hoop dat dit wandkleed bij kan dragen aan de beeldvorming van dit stukje van onze geschiedenis.

Aan de rechterkant van het wandkleed beginnen wij tussen de ruïnes. Pas sinds 1867 hoort Limburg in zijn geheel bij Nederland. Op het wandkleed zien wij daarom niet alleen de vlag van de Republiek der Nederlanden maar ook de Spaanse en de Duitse vlag.

Veel van de archieven en perspectieven die bewaard zijn gebleven, vertellen de verhalen van witte mensen die zelf betrokken waren bij plantages, de handel van mensenlevens en een eeuwenlange kolonisatie. De gaten in deze perspectieven worden op het wandkleed verbeeld door middel van letterlijke gaten in het doek.

Aan deze kant van het wandkleed zien wij ook de bronzen buste van François de Stuers. Net als zijn broer Hubert de Stuers is hij geboren in Roermond. Beide broers gingen in het begin van de negentiende eeuw in militaire dienst. Na de slag bij Waterloo zijn beide broers uitgezonden naar Indonesië waar ze uiteindelijk hoge rangen bemachtigden in het Nederlandse leger.

projectpartners

Bonnefanten, Bureau Europa, Co. de Cultuurontwikkelaar, Comité 30 juni – 1 juli Roermond, Coöperatie Erfgoed Limburg U.A., Cultuurmakers Maastricht, Fashion Clash, Het Lokaal, Het Nieuwe Domein, Huis voor de Kunsten Limburg, Kunstacademie Maastricht, Limburgs Museum, Lumière Cinema, MAAKLAB, Museum de Kantfabriek, Museum van de Vrouw, Museum W, Nu-Design – Meubelatelier, OSA Castle, Rd4, RICK raakt!, Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, Stichting Restauratie Atelier Limburg, Steyl Inspireert, Stichting Sankofa, Textiel Innovatie Maastricht, Universiteit Maastricht, Weerstand Roermond, Zuyd Hogeschool.

projectteam

Bekcky Doonan | coördinator productie wandkleed
Danielle Twardy-Duisters | kwartiermaker circulaire textielindustrie
Daud Tutkeij | fotografie
Diana Natermann en Christian Ernsten | historisch advies
Irene Heldens en Sjanneke Hendrix | projectleiding
projectpartners | publiciteit
Saul Pieck | video

met dank aan

Agnes Paulissen, Angelo Martinus, Astrid Smeets, Badar Halim, Beb Geurts, Bram van Roon, Branko Popovic, Celine Govaerts, Chantal Lambie, Chequita Nahar, Christian Ernsten, Christien Uringa, Cuypershuis, Danielle Twardy-Duisters, David Wouters, Denise Castermans, Diana Natermann, Eliane Geurts, Els Petit Carapiet, Fabian de Kloe, Farah Wilbers, Floor van Spaendonck, Gerdien Verschoor, Guus van Engelshoven, Haiko Sleumer, Helmy Koolen, Hellen Hurkens, Henna Toppenberg, Hester van Tongerlo, Hicham Khalidi, Jayden van der Meulen, Jitse Zonneveld, Janine Dijkmeijer, John van Cauteren, Jorn Behage, Jos Schatorje, Julie Fassbender, Kaat Monsieur, Lydia Beerkens, Mare Kuzmanovski, Mariama Adinda de Vries, Marieke Koppelmans, Marjolein van der Loo, Marlène Cameron, Mees Knarren, Mijke Harst, Nadine Gouders, Natascha Waeyen, Nico Pieck, Nico Randeraad, Nina van der Werf, Nikita Kusters, Raenys Martis, Rick van der Linden, Rieky Jacobs, Robin Moonen, Ruud van Eeten, Stefanie Metsemakers, Thei Janssen, Theo Oberndorff, Theo Stassen, Tineke Heurts, Virgina Hameleers, Wim Hupperetz, Wouter Greven.